“Je hoeft niet met hormonale klachten rond te lopen”

Vrouwengezondheid krijgt eindelijk de aandacht die het verdient. Toch lopen veel vrouwen nog steeds rond met klachten waarvan ze denken: het hoort erbij. Volgens Catherine Martens, oprichter van Care for Women, is dat zonde én onnodig. Al 26 jaar zet zij zich in om hormonale gezondheid bij vrouwen bespreekbaar én behandelbaar te maken.

Wat doet Care for Women?

Care for Women is een landelijk netwerk van hormoonspecialisten met ongeveer 80 vestigingen verspreid over Nederland. Vrouwen kunnen hier terecht voor begeleiding bij hormonale klachten in verschillende levensfasen van menstruatie en PMS tot zwangerschap, postpartum en overgang. De specialisten zijn HBO-medisch opgeleid en kijken verder dan losse symptomen. Er wordt aandacht besteed aan het totale hormoonsysteem en de invloed van factoren zoals stress, slaap, voeding en leefstijl. Het doel is niet alleen klachten verminderen, maar vooral inzicht en regie vergroten.

De Care for women specialisten hebben een aanvullende rol ten opzichte van de huisarts en andere zorgverleners. U heeft geen doorverwijzing van de huisarts nodig en een consult wordt door de meeste zorgverzekeraars vergoed vanuit de aanvullende verzekering.

Het orkest genaamd: je hormoonsysteem

“Toen ik begon, richtten we ons vooral op overgangsklachten,” vertelt Catherine. “Inmiddels weten we dat hormonale klachten veel breder zijn. Het gaat niet alleen om de overgang het gaat om menstruatie, PMS (Premenstrueel Syndroom), PMDD (Premenstruele Dysforische Stoornis) zwangerschap, postpartum én de overgang.” Wat veel mensen niet weten, is dat hormonen nooit op zichzelf staan. “Je kunt het hormoonsysteem vergelijken met een orkest. Als één instrument uit de toon valt, beïnvloedt dat het hele muziekstuk.”

Geslachtshormonen zoals oestrogeen en progesteron werken nauw samen met stresshormonen, slaaphormonen, schildklierhormonen en zelfs de bloedsuikerregulatie. Als daar disbalans ontstaat, kunnen klachten zich op allerlei manieren uiten. Denk aan slecht slapen, vermoeidheid, stemmingswisselingen, concentratieverlies, spier- en gewrichtspijn, gejaagdheid of vergeetachtigheid.

Leer je klachten herkennen

Wat Catherine in haar praktijk vaak ziet? Dat vrouwen hun klachten niet direct koppelen aan hormonen. “Veel vrouwen denken dat ze overspannen zijn, richting een burn-out gaan of depressief zijn. Pas wanneer ze een uitgebreide intake invullen, realiseren ze zich hoeveel klachten eigenlijk hormonale invloed kunnen hebben.” En dat is niet vreemd. Op school leren we te weinig over de impact van hormonen op het brein en het lichaam. Bovendien rust er nog altijd een taboe op onderwerpen zoals menstruatieklachten of opvliegers.

Catherines advies: start nu. Probeer zo jong mogelijk inzicht te krijgen in uw hormoonsysteem. Een simpele eerste stap? “Houd twee maanden je cyclus bij. Kijk wanneer je slechter slaapt, minder energie hebt of emotioneler bent. Zie je patronen? Dan weet je dat je hormonen meespelen.” Die kennis kan later, tijdens zwangerschap, drukke werkperiodes of richting de overgang enorm waardevol zijn.

Klachten zijn geen zwakte maar biologie

Een belangrijke boodschap van Catherine is dat hormonale klachten niets zeggen over kracht of doorzettingsvermogen. “Het hormonale systeem werkt zoals het werkt. Dat is geen karakterkwestie.” Sterker nog: het vrouwelijk lichaam is ontworpen om vruchtbaar te zijn. De hormonale veranderingen die daarbij horen, kunnen nu eenmaal klachten geven. Dat is biologie, geen zwakte. “Gelukkig zijn er tegenwoordig veel meer mogelijkheden dan 25 jaar geleden”, vertelt Catherine. Van leefstijlaanpassingen en stressreductie tot moderne hormoontherapieën: er is maatwerk mogelijk. “Je hoeft in deze tijd niet jarenlang met klachten rond te lopen.”

Geen privéprobleem maar een maatschappelijke realiteit

Care for Women werkt niet alleen met individuele vrouwen, maar ook met werkgevers. In samenwerking met onder andere TNO ontwikkelden zij programma’s rondom hormonale gezondheid op de werkvloer. Waarom? Omdat hormonale klachten directe impact hebben op werkprestaties. “Denk aan concentratieverlies, vermoeidheid of slechter slapen. Dat raakt niet alleen de vrouw zelf, maar ook haar functioneren op het werk.”

In plaats van uitval te accepteren, pleit Catherine voor maatwerk. Soms zit de oplossing niet alleen in behandeling, maar ook in kleine aanpassingen:

• Later beginnen na slechte nachten

• Tijdelijk minder prikkelrijke werkomgeving

• Taken herschikken

• Meer ruimte voor herstel

Tot slot: kennis is macht

Als Catherine één advies mag meegeven, dan begint dat niet bij behandeling maar bij kennis. “Leer eerst je eigen lichaam kennen. Begrijp hoe jouw hormonen werken. Dáár begint regie. Begin met luisteren. Niet wegdrukken, niet relativeren maar serieus nemen wat je lichaam aangeeft.”

Dat kan door uzelf te informeren, te lezen over hormonen en door er wél over te praten met vriendinnen, collega’s en familie. Daarnaast benadrukt Catherine dat een intakegesprek niet alleen bedoeld is voor vrouwen met duidelijke klachten. Ze raadt het iedere vrouw aan, ongeacht leeftijd of levensfase, om zich minimaal één keer goed te laten informeren over haar hormonale gezondheid.